G?osy o konieczno?ci zmiany herbu miasta Redy pojawia?y si? ju? od wielu miesi?cy. Herb Redy pochodzi? z lat sze??dziesi?tych (prawa miejskie Reda otrzyma?a 1 stycznia 1967r.) kiedy to w heraldyce panowa?a moda na sylwetki fabryk (np. Blachownia, Myszków, Ruciane-Nida, St?porków), czy ko?a z?bate (np. Che?mek, Marki). Zdarza?y si? wypadki, ?e miasta posiadaj?ce stare i pi?kne herby zosta?y "uszcz??liwione" nowymi. Tak by?o w 1967 roku w Tychach, które zast?pi?y osiemnastowieczny herb z rogiem my?liwskim na czerwony mur i skrzy?owane m?otki górnicze.
Dotychczasowy herb miasta Redy by? dwudzielny, w polu prawym znajdowa? si? bia?y mur, natomiast w polu lewym, b??kitnym ?ó?ta litera "R". Herb nawi?zywa? do zak?adów produkcji prefabrykatów budowlanych, które w pocz?tkowym okresie miasta by?y jego najwi?kszym zak?adem produkcyjnym. Nie by? to herb ani oryginalny, ani ?adny, dlatego mieszka?cy nie byli zwi?zani z nim emocjonalnie. Wed?ug prof. M. Hasiga "Herb miasta to nie tylko suchy, nic nie mówi?cy znak u?ywany dla okre?lenia przynale?no?ci czy w?asno?ci, to nie tylko symbol samorz?du miejskiego wyra?ony w piecz?ci, ale ?ywa tradycja przesz?o?ci, przypominaj?ca minione i u?wi?cone czynami dzieje, przemawiaj?ce autorytetem swego wieku, symbolu, a nierzadko i swej sztuki". Odpowiedni herb ma do spe?nienia du?? rol? tak?e w dzisiejszych czasach. "Efektywna promocja to przede wszystkim w?a?ciwa prezentacja gminy - jej tradycji, dokona? i przedsi?wzi??. Specjalny nacisk powinno si? po?o?y? na znaki b?d?ce symbolami miast i gmin. Dzi?, w dobie przywracania narodowych symboli, herb odgrywa szczególn? rol? w ?yciu naszego spo?ecze?stwa. Jest tak?e nieodzownym, podstawowym elementem w promocji. To on najpierw przykuwa uwag? przy wje?dzie do miejscowo?ci, kupowaniu folderu, wej?ciu do ratusza, reklamie miejscowych wyrobów na targach krajowych czy mi?dzynarodowych. To na herb zwraca najpierw uwag? zagraniczny inwestor, przegl?daj?c katalog z ofertami gmin" (Marcin Rudnicki, sekretarz "Magazynu Heraldycznego" w artykule we "Wspólnocie")
Okazja do zmiany herbu pojawi?a si? przy okazji zmiany Statutu Miasta. 19 sierpnia 1995 roku Rada Miejska podj??a uchwa?? o og?oszeniu konkursu na herb i flag? miasta. Zosta? te? uchwalony regulamin konkursu, a na przewodnicz?cego Komisji Konkursowej wybrano Dariusza ?wisulskiego. Og?oszenia o konkursie ukaza?y si? w prasie, informacja ta zosta?a wys?ana do wielu instytucji, szkó? wy?szych, pracowni plastycznych.
Uczestnicy konkursu nadsy?ali prace do 15 grudnia 1995 roku. 27 autorów nades?a?o przesz?o 100 projektów herbu i przesz?o 50 projektów flagi (nie licz?c nie spe?niaj?cych warunków regulaminu konkursu) Rozstrzygni?cie konkursu nast?pi?o po dwóch posiedzeniach komisji 30 stycznia 1996 roku. Poniewa? w sk?adzie Komisji Konkursowej nie by?o specjalisty od heraldyki, komisja korzysta?a z opinii Andrzeja Kulikowskiego, prezesa Fundacji Rodów Rzeczypospolitej i redaktora naczelnego "Heraldic Magazine"
?aden z projektów herbu i flagi nie uzyska? akceptacji komisji. Po d?ugiej dyskusji pierwsz? nagrod? za projekt herbu otrzyma? Marcin Skucha z Redy (projekt nr 17). Komisja zaakceptowa?a elementy wyst?puj?ce w nagrodzonym projekcie (sylwetka ko?cio?a, wzgórza, rzeka), ale zaproponowa?a daleko id?ce zmiany, w wyniku których powsta? projekt herbu przedstawiony Radzie Miejskiej.
Pierwsz? nagrod? za projekt flagi otrzyma?a Agnieszka Kozie? z Krakowa, ale tak?e do tego projektu komisja zaproponowa?a zmiany.
Zaproponowane przez Komisj? Konkursow? Radzie Miejskiej projekty zosta?y Uchwa?? Rady Nr XIX/146/96 z dnia 6 lutego 1996roku w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Redy przyj?te jako obowi?zuj?cy wzór herbu i flagi miasta Redy.
Herb miasta Redy (odno?nik) przedstawia w polu b??kitnym, na trójwzgórzu ?ó?tym (z?otym) ko?ció? bia?y (srebrny), obramowanie czarne.
Herb przedstawia ko?ció? Wniebowzi?cia Naj?wi?tszej Maryi Panny, którego strzelista wie?a stanowi charakterystyczny element w krajobrazie miasta. Trójwzgórze symbolizuje wzniesienia znajduj?ce si? w okolicach miasta, w okresie jesiennym wygl?daj?ce w barwach z?otych wyj?tkowo malowniczo. Jednocze?nie trzy wzgórza symbolizuj? trzy cz??ci miasta: Red?, Ciechocino i Pieleszewo. Rzeka w dolnej cz??ci herbu to rzeka Reda, od której pochodzi nazwa miasta i z któr? miasto zwi?zane jest od wieków.
Flaga miasta Redy jest trójstrefowa, sk?adaj?ca si? z trzech równoleg?ych pasów, z których górny jest bia?y, ?rodkowy ?ó?ty i dolny b??kitny podwójnej szeroko?ci.
Kolory flagi nawi?zuj? do kolorystyki herbu: srebrnego ko?cio?a, z?otych wzgórz i b??kitnej rzeki i nieba.
Spo?ród 27 uczestników konkursu, wi?kszo?? zgodzi?a si? na prezentacj? swoich projektów na wystawie pokonkursowej i publikacj? w katalogu wystawy. I to w?a?nie dzi?ki nim wystawa ta mog?a doj?? do skutku, staj?c si? niezwykle interesuj?cym ?wiadectwem postrzegania miasta Redy przez jego mieszka?ców i mieszka?ców innych miast.
34 wybranych projektów zosta?o umieszczonych w katalogu. Wyboru dokona? autor katalogu, przy czym nale?y pami?ta? ?e nie s? to tylko projekty najlepsze, ale tak?e najoryginalniejsze i najbardziej reprezentatywne. Jest to subiektywny wybór autora, a jednym z kryteriów doboru prac by?o to, by zaprezentowa? prace jak najwi?kszej liczby uczestników konkursu.
Celem tego opracowania jest pozostawienie ?ladu po konkursie i próba uhonorowania tych autorów, którzy w?o?yli du?o trudu by pozna? nasze miasto i przygotowa? interesuj?ce projekty.
Jednocze?nie chcia?bym podzi?kowa? dyrekcji Miejskiego Domu Kultury w Redzie, w którego go?cinnych progach mog?a ta wystawa doj?? do skutku.
Najwi?ksza grupa projektów nawi?zuje do po?o?enia miasta i wygl?du okolicy. Autorka pracy nr 18 uwa?a?a za najwa?niejsze zwrócenie uwagi na po?o?enie miasta, dlatego jej projekt przedstawia fragment mapy. Na po?o?enie nadmorskie miasta zwróci? uwag? autor projektu nr 29. Herb w jego propozycji przedstawia morze, s?o?ce i typowe symbole rejonów nadmorskich: kotwica i ko?o sterowe. Kotwice pojawiaj? si? te? w pracy nr 30.
Niektórym autorom Reda kojarzy si? z wa?nym szlakiem komunikacyjnym - autor projektu nr 20 przedstawi? to w postaci szosy dziel?cej w skos tarcz? herbu. Pas symbolizuj?cy drog? przecinaj?c? miasto jest równie? na projekcie nr 16. Na znajduj?cy si? w Redzie rozjazd dróg z Gda?ska na Pomorze Zachodnie i Pó?wysep Helski zwrócili uwag? autorzy prac nr 10, 23 i 25, rysuj?c symboliczne skrzy?owania. Autor projektu nr 24 obok podkre?lenia po?o?enia miasta na wa?nym szlaku kolejowym, podkre?li? znaczny wp?yw kolei na rozwój miasta, pocz?wszy od ko?cz XIX w. Dlatego jego projekt przedstawia tory kolejowe i lokomotyw? parow?.
Autor projektu nr 10 zwróci? te? uwag? na tereny bagienne i trz?sawiska, a pó?niej torfowiska znajduj?ce si? w okolicach miasta. Na wzniesienia znajduj?ce si? w okolicach Redy zwrócili uwag? autorzy projektów nr 17, 31 i 6 przy czym na tym ostatnim projekcie ukszta?towanie terenu pokazane jest w sposób symboliczny za pomoc? zielonych i czarnych trójk?tów.
Do po?o?enia i tradycji kaszubskich Redy si?gaj? projekty herbów, posiadaj?ce elementy zaczerpni?te z haftu kaszubskiego. Do takich motywów si?gn?li autorzy projektów nr 13, 14, 18 i 19. Autor projektu nr 5 dobór kolorów uzasadni? zapo?yczeniem z gamy kolorów haftu szko?y wejherowskiej. Z po?o?enia Redy wynikaj? zwi?zki z innymi miastami - do elementów herbów innych miast si?gn?li autorzy projektów: nr 5 (elementy herbu Wejherowa), 7 (lew po?eraj?cy ryb? jest herbem Pucka - autor uzasadni? to wcze?niejsz? przynale?no?ci? Redy do starostwa puckiego), 9 (gryf na tym projekcie trzyma herb Gdyni, wed?ug autora "miasta, którego blisko?ci Reda zawdzi?cza swoje powstanie i rozwój jako o?rodka miejskiego"). Autor projektu nr 30, by nie by?o w?tpliwo?ci w jakim pa?stwie le?y Reda umie?ci? dwa or?y z god?a Polski.
Zdecydowanie najwi?cej projektów nawi?zywa?o do przep?ywaj?cej przez miasto rzeki Redy. Autorzy przedstawiali j? jako wij?c? si? wst?g? (projekty nr 1, 3, 9, 10, 14, 17, 18, 23, 32, 33, 34) lub fragment tarczy w b??kitnym kolorze, cz?sto z zaznaczonymi falami (projekty nr 2, 6, 12, 15, 20, 21, 27, 29, 31). Warto przytoczy? tu uzasadnienie tego elementu w opisie projektu nr 14: "Rzeka Reda jak cienka b??kitna wst??eczka snuje si? meandrami w?ród pól i lasów. ...Miasto Reda po?o?one nad rzek? o tej samej nazwie wyros?o jak p?k kwiatu...". W projekcie nr 22 rzek? Red? symbolizuje odbijaj?ca si? od tafli wody litera. W wielu projektach zwi?zek miasta z rzek? przedstawiony jest za pomoc? ko?a m?y?skiego - pierwszy m?yn zbudowano w Redzie w XV w. (projekt nr 2, 8, 15, 16, 27, 28). Podobnie jak ko?o m?y?skie - do istniej?cych ju? przed wiekami i wp?ywaj?cych na histori? miasta m?ynów nawi?zuje kamie? m?y?ski do mielenia zbo?a na projekcie nr 26.
Wed?ug opinii Andrzeja Kulikowskiego "Ko?o figuruje ju? w herbach ponad 40 miast i blisko 20 gmin. ...Ka?da miejscowo?? by?a zak?adana nad wod? i w wi?kszo?ci z nich znajdowa?y si? m?yny. Id?c dalej tropem rozumowania autorów, w herbach kilkuset (przynajmniej) miejscowo?ci powinny si? znale?? ko?a bo to ich "Symbol". Nie mo?na tak?e umieszcza? w herbie typowego ko?a m?y?skiego, gdy? takowe wyst?puje w herbie szlacheckim Papprzyca. Mo?e to sugerowa?, i? w?a?cicielem Redy by? ongi? kto? z rodu Paprzyców".
Zwi?zek miasta z rzek? przedstawiany by? tak?e za pomoc? ryby. Wyst?puje ona w pracach nr 19, 20, 21.
Niektórzy autorzy si?gn?li do architektury miasta. W trzech pracach wyst?puje ko?ció?, b?d?cy chyba najbardziej charakterystycznym elementem zabudowy Redy. Sylwetka ko?cio?a wyst?puje projekcie nr 17, natomiast fragment wie?y na projekcie nr 16 (wed?ug autora "Zarys górnej cz??ci ko?cio?a... wpisany w symbol drogi, bowiem zamglony widok ko?cielnej iglicy zwiastuje podró?nym i pielgrzymom id?cym od Gdyni do Wejherowa, i? zbli?aj? si? do Redy"). Ko?ció? wyst?puje równie? na projekcie nr 2, lecz nie przypomina on stoj?cego w Redzie. Budynki mieszkalne mo?na znale?? na projektach nr 15 i 17. Autor pierwszego z nich podkre?li? znaczenie miasta jako zaplecza mieszkaniowego Trójmiasta. Na kilku projektach (nr 3, 27, 28) znalaz?y si? fragmenty murów, autorzy zasugerowali si? chyba poprzednim herbem Redy i zak?adem produkuj?cym prefabrykaty. Autor projektu numer 3 tak uzasadni? ten element: "Mur o trzech blankach - to zasadniczy element herbów Odwaga czyli mur Konopackich, odnosi si? za? do rodziny Konopackich, posiadaj?cych niegdy? du?e maj?tki w mie?cie i okolicach, z których to Franciszek (?) w po?owie XVIII w. posiada? w mie?cie ku?nice ?elaza i stali i rozpocz?? budow? fabryki wyrobów mosi??nych. Ponadto mur stanowi aluzj? do istniej?cej obecnie fabryki elementów budowlanych".
Wie?a na projekcie nr 34 zosta?a przez Autora uzasadniona nast?puj?co: "Wie?a i mur z blankami symbolizuj? grodzisko o charakterze obronnym istniej?ce na terenie Redy ju? we wczesnym ?redniowieczu".
Wielu autorów wykorzysta?o barw? popularnego w heraldyce gryfa. Wyst?puje on na projektach nr 1 ("Czarny gryf w z?otym polu - herb dawnego ksi?stwa kaszubskiego i symbol Kaszubów..."), 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.
W nawi?zaniu do wcze?niejszego herbu Redy - wielu autorów na swoich projektach umieszcza?o inicja? miasta, liter? "R". Wyst?puje ona w pracach nr 1, 2, 3, 4, 6, 7, 10 (rzeka w kszta?cie litery "R"), 17, 18, 21, 22, 25. Jednak wed?ug opinii Andrzeja Kulikowskiego "Znaki literowe wyst?puj? w herbach ponad 60 miast i wielu gmin. Znaki te s? cz?sto trudne do rozró?nienia. Jest to bardzo prymitywne rozwi?zanie (przeniesione z mroków ?redniowiecza)..."
Ciekawymi pracami s? projekty, w których przedstawiono patronów redzkich parafii: ?w. Katarzyn? i ?w. Wojciecha ( nr 1 i 3). Na projekcie nr 2 nawi?zano do legendy, przedstawiaj?c obok ?w. Katarzyny posta? Przewo?nika.
-------------------------------------------------------------------------------------------------
Historia Konkursu na Herb i Flag? Miasta Reda - wg opracowania Dariusza ?wisulskiego (marzec 1996)
 |
ŻÓŁTY
C:0
M:10
Y:90
K:0 |
NIEBIESKI
C:100
M:70
Y:0
K:0 |
CZARNY
C:0
M:0
Y:0
K:100 |
BIAŁY
C:0
M:0
Y:0
K:0 |
|
|
