|
Reda le?y w malowniczej pradolinie rzeki ?eby i Redy u podnó?a zalesionych wzgórz morenowych, mi?dzy zalesionymi wysoczyznami: Puck? i Pojezierza Kaszubskiego w s?siedztwie rozleg?ej niziny zwanej Mo?cie B?ota. Rze?ba powierzchni obszaru Redy jest g?ównie dzie?em lodowca skandynawskiego. Reda jest czystym i niewielkim miasteczkiem. Cho? nie posiada s?ynnych zabytków czy wielkich, godnych obejrzenia gmachów publicznych, to jednak mo?na w tym mie?cie znale?? interesuj?ce miejsca.
Najlepiej spacer po atrakcyjnych i ciekawych miejscach w Redzie odby? latem, kiedy wyst?puj? dobre warunki pogodowe i organizowane s? imprezy kulturalno-artystyczne oraz sportowo-rekreacyjne.
Zwiedzanie mo?na rozpocz?? od dworca kolejowego przy ul. Gda?skiej.
Dworzec jest jednym z elementów tzw. "zespo?u dworca i osiedla kolejowego", w którego w sk?ad wchodzi równie? dawny budynek poczty i telegrafu, domy mieszkalne pracowników kolejowych, budynki techniczne i gospodarcze. Zespó? ten powsta? ok. 1875 roku. G?ówn? jego cz??? stanowi plac z pó?kolistym podjazdem (obsadzony szpalerem drzew) prowadz?cym do budynku dworca kolejowego. Pó?nocn? stron? placu zamyka budynek dawnej poczty i wielorodzinny budynek mieszkalny, a po?udniow? wielorodzinne budynki mieszkalne. Jednorodny zespó? posiada ciekawy uk?ad przestrzenny, o zachowanych formach architektonicznych i zachowanym starodrzewiu. Jego architektura jest przyk?adem typowej zabudowy osiedli kolejowych.
Id?c ulic? Gda?sk? w kierunku pó?nocnym, warto wst?pi? do Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ulicy Derdowskiego (czas przej?cia do 15 min.). Po drodze mijamy ulic? Poniatowskiego, na której znajduje si? wiele budynków z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. W bibliotece jest sta?a ekspozycja ciekawych rze?b w drewnie, znanych kolorowych ptaszków, figur o charakterze sakralnym i ?wieckim, twórcy ludowego Izajasza Rzepy. Obok rze?b na ?cianach wisz? obrazy olejne lokalnych twórców, jak: portrety dzieci - Wandy Adamczyk, pejza?e i martwa natura-Brygidy ?niateckiej oraz pejza?e, portrety dzieci i koni - Stefana Lewi?skiego. W bibliotece mo?na zapozna? si? z utworami poetyckimi mieszka?ca Redy - Adama Klein, laureata wielu znanych konkursów literackich.
Swoj? siedzib? w bibliotece ma Punkt Informacji Turystycznej dysponuj?cy informatorami i planami miasta oraz innymi informacjami o Redzie i dzia?alno?ci Oddzia?u Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Redzie.
Po opuszczeniu budynku Miejskiej Biblioteki Publicznej i powrocie na ulic? Gda?sk? mo?na skierowa? si? na ulic? Gniewowsk?, któr? to ulic? dojdziemy do ulicy Jarej (czas przej?cia do 30 min.). Na jej ko?cu znajduje si? punkt widokowy o wysoko?ci ok. 70 m n.p.m.
Z tego punktu, przy dobrej pogodzie, mo?na zobaczy? w cz??ci wschodniej, po?o?onej na obszarze Pradoliny Kaszubskiej, nizin? zwan? Mo?cie B?ota, poro?ni?t? gdzieniegdzie drobnymi zagajnikami urozmaicaj?cymi krajobraz. W dalszej za? perspektywie wida? Zatok? Puck? i Pó?wysep Helski.
Po stronie pó?nocnej - obszar miasta po?o?ony jest na Wysoczy?nie Puckiej, której kraw?d? opada strom? skarp? w kierunku po?udniowym. Obszar ten jest zalesiony i mie?ci si? w granicach Puszczy Dar?lubskiej (Obszaru Chronionego Krajobrazu). Przewa?aj? tu lasy mieszane. Obszar le?ny, z uwagi na walory krajobrazowe, wynikaj?ce ze zró?nicowanego ukszta?towania terenu i ró?norodnych zbiorowisk le?nych, charakteryzuje si? du?? atrakcyjno?ci? rekreacyjn?.
W cz??ci zachodniej, czyli w bliskiej odleg?o?ci od punktu widokowego, do doliny Redy przylega kompleks le?ny, z lasem ??gowym i wilgotnym o du?ej ch?onno?ci rekreacyjnej. Ten kompleks le?ny jest cz??ci? chronionego Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, prezentuj?cego unikalne walory przyrodnicze i krajobrazowe. W lasach, zajmuj?cych ponad 50% powierzchni miasta, wyst?puje te? wiele wartych obejrzenia pomników przyrody, jak np. modrzewie europejskie, z których jeden ma obwód pnia 3,30 m i wysoko?? ponad 40 m, buk pospolity o obwodzie pnia 4,40 m i wysoko?ci 30 m, ?wierk pospolity o obwodzie pnia 2,90 m i wysoko?ci ponad 35 m oraz bluszcz pospolity o obwodzie pnia 0,25m i wysoko?ci 18m.
Po stronie po?udniowej, w bli?szej perspektywie, zobaczy? mo?na miejsk? zabudow? jedno i wielorodzinn?.
Po obejrzeniu panoramy miasta, z punktu widokowego mo?na zej?? schodami, które licz? 204 stopnie i ulic? Gniewowsk? dotrze? do ulicy Ogrodowej. Niektóre ze znajduj?cych si? przy tej ulicy budynków licz? ponad 200 lat. S? to budynki parterowe, zbudowane z czerwonej ceg?y, charakteryzuj?ce si? dwustronnie spadzistymi, wysokimi dachami, pokrytymi dachówk?.
Nast?pnie mo?na uda? si? do ko?cio?a rzymsko-katolickiego pw. Wniebowzi?cia Naj?wi?tszej Marii Panny i ?w. Katarzyny Aleksandryjskiej, Panny i M?czennicy przy ul. Gda?skiej, którego strzelistej wie?y nie sposób nie zauwa?y? (czas przej?cia z punktu widokowego oko?o 30 minut. W drodze do ko?cio?a natkniemy si? na budynek dawnej ober?y Ko?yczkowskich - ulica Gda?ska 2, obiekt ten pochodzi najprawdopodobniej sprzed ok.150 lat.
Po obejrzeniu ko?cio?a, ch?tni do dalszego zwiedzania mog? uda? si? alejk? biegn?c? od pobliskiego przystanku autobusowego, na du?y teren zieleni s?u??cy do rekreacji. Na obszarze tym przygotowywany jest park miejski . Teren ten przylega do rzeki Redy. Bezpo?rednie otoczenie rzeki stanowi teren zalewowy, na którym wyst?puje zró?nicowana gatunkowo ro?linno?? pastwiskowa i szuwarowo-pastwiskowa.
Przez tereny wzd?u? rzeki, od granicy zachodniej miasta do jego granicy wschodniej, przebiega korytarz ekologiczny. Jest to teren o du?ym zró?nicowaniu siedliskowym i przyrodniczym. Korytarz ten umo?liwia przemieszczanie si? zwierz?t i ro?lin, integruje struktury przyrodnicze tej cz??ci regionu i stanowi element regionalnego systemu osnowy ekologicznej.
Z terenu zieleni, po przej?ciu przerzucon? przez rzek? k?adk?, id?c brzegiem rzeki w kierunku zachodnim, dotrze si? do usytuowanego przy ulicy Puckiej dawnego zespo?u produkcyjnego. Zespól ten pierwotnie tworzy? m?yn, dwa spichlerze i dom mieszkalny. W XV w. zespó? powi?kszy? si? o ku?nic? ?elaza, a w XVII w - o tartak. Do dzisiaj przetrwa? spichlerz i dom mieszkalny. Niedaleko tych obiektów stwierdzono istnienie cmentarzyska grobów skrzynkowych, przebadanych obecnie ju? przez archeologów.
Na ulicach Parkowej i Gajowej znajduje si? zespó? dworsko-parkowy wyró?niaj?cy si? z otoczenia. Do dzisiaj zachowa? si? dwór i cz??? parku z pierwszej po?owy XIX w. Budynek tego dworku jest jednak obecnie zaniedbany i swym wygl?dem odbiega od stanu pierwotnego. Dawniej zespó? ten sk?ada? si? równie? z folwarku pochodz?cego prawdopodobnie z XVI w.
Po powrocie na ulic? Puck?, id?c nadal w kierunku pó?nocnym dojdzie si? do Alei Lipowej, wzd?u? której po obu jej stronach rosn?, b?d?ce pod ochron?, stare lipy.
Na ulicy Puckiej, po przej?ciu przez tor kolejowy i skr?ciwszy w kierunku zachodnim, wejdzie si? na ulic? 12 Marca. Ulica ta przebiega w pobli?u stref ochrony archeologicznej obejmuj?cych dawne obozowiska z epoki kamienia i osady wielokulturowe z pó?niejszego okresu. Na swoim ko?cowym odcinku ulica 12 Marca przebiega przez le?ny teren parkowy i ??czy si? z ulic? Rzeczn?. Na ostatniej z wymienionych ulic po?o?ony jest kolejny zespó? dworsko-parkowy. W ?redniowieczu zespó? ten sk?ada? si? z folwarku, m?yna i browaru. W ko?cu XIX wieku, dodatkowym elementem tego zespo?u by? równie? dwór, który wraz z granicami uk?adu przestrzennego zespo?u, starymi drzewami w parku i alej? wjazdow? z ró?nymi gatunkami starych drzew, zachowa? si? do dzisiaj.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzania malowniczo po?o?onego miasta Reda, ?ycz?c mi?ego wypoczynku.
-----------------------------------------------------------
Opracowa? mgr Marek Labuda
|