Rze?ba powierzchni obszaru Redy jest g?ównie dzie?em lodowca skandynawskiego. Lodowiec, przez parokrotne nasuwanie si? wraz z nawrotami ch?odów i ich ust?powanie, ostatecznie wycofa? si? z wybrze?a po?udniowego Ba?tyku (wed?ug paleografów- 10100-9500 lat temu) i na skutek ocieplenia pozostawi? osady, których grubo?? w niektórych miejscach wynosi powy?ej 110 metrów. Materia?, z jakiego zbudowana jest warstwa polodowcowa, to gliny, ?wiry, piaski, i?y, a tak?e g?azy narzutowe, tkwi?ce zazwyczaj w warstwach gliny i ?wiru. W miar? ocieplania klimatu i rozwoju bardzo jeszcze ubogiej ro?linno?ci, na skale polodowcowej wykszta?ci?y si? ma?o- i ?redniourodzajne gleby bielicowe oraz brunatne, a w dnach dolin, zasobne w próchnic?, czarnoziemy bagienne. Po wycofaniu si? lodowca powsta?a tundra z dominacj? wierzby kar?owej i rokitnika. Znaczne ocieplenie klimatu mia?o miejsce ok. 8000 lat p.n.e. Szcz?tki gatunków ro?lin tundry wskazuj? na jeszcze kilkakrotne och?odzenie klimatu w pó?niejszym okresie, tj. w halocenie.
Kiedy ?rednia temperatura ustali?a si? na poziomie 14-16'C, ro?linno?? tundry powoli zanika?a i z po?udnia zacz??y wkracza? lasy. Na pocz?tku niedu?e skupiska sosny i brzozy z leszczyn?. Nast?pnie wkroczy?a osika i inne coraz bardziej ciep?olubne drzewa, jak: wi?z, d?b, jesion, a nieco pó?niej buk, cis, grab. Od 5500 r. p.n.e. ros?y ju? lasy mieszane, w których dominowa? d?b, wi?z, olcha i jesion. Szczególnie te? licznie pojawi?a si? lipa.
Ówczesny cz?owiek ?y? w nielicznych skupiskach, w otoczeniu wspania?ych lasów, z których czerpa? drewno budowlane i opa?owe, zwierzyn? ?own? i runo le?ne.
W obni?eniu pradolinnym, w podmok?ym jego dnie i na zatapianych powodziami terenach, dominowa?a ro?linno?? bagienna z zaro?lami trzciny i sitowia.
W okresie polodowcowym wytworzy?y si? tak?e torfy, które wykorzystywano do niedawna jako opa? do palenisk domowych. Obecnie eksploatowane s? na ?ció?k?.
Gleby nale?? do dosy? urodzajnych, chocia? wi?kszo?? z nich to gleby piaszczyste, piaski gliniaste i torfy.
Reda le?y w malowniczej pradolinie rzeki ?eby i Redy, mi?dzy zalesionymi wysoczyznami Puck? i Pojezierza Kaszubskiego, w s?siedztwie rozleg?ej niziny, zwanej Mo?cie B?ota, a na pó?nocy - K?py Rekowskiej oraz na wa?nych szlakach komunikacji drogowej i kolejowej. Przez miasto przebiega droga mi?dzynarodowa, ??cz?ca si? z drog? krajow?, prowadz?c? na Pó?wysep Helski.
W Redzie ??czy si? tak?e linia kolejowa relacji Gda?sk-Szczecin z odga??zieniem w kierunku Pó?wyspu Helskiego.
Pó?nocno-zachodnie obszary Redy s? poro?ni?te lasami, w których rosn? sosny, ?wierki, graby, buki, a rzadziej modrzew, brzozy i klony. Podobne lasy, pokrywaj?ce po?udniowo-zachodnie obszary miasta, mieszcz? si? w granicach chronionego Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Tereny po?o?one na wschodniej cz??ci zajmuj? ??ki torfowe, poro?ni?te gdzieniegdzie drobnymi zagajnikami, urozmaicaj?cymi krajobraz.
Przez miasto przep?ywa wij?ca si? urokliwie rzeka Reda, do której wpada rzeka Bolszewka z dop?ywem Go?ciny, rzeka Cedron (zwana dawniej rzek? Bia??) z dop?ywami: Stru?k?, Grzebnic? oraz Potok P?tkowicki. Wyp?ywa ona pod wsi? Strzebielino Morskie, a nast?pnie meandruje dnem obni?enia nazywanego Pradolin? Redy-?eby do Zatoki Puckiej. D?ugo?? jej wynosi ok. 48 km, a powierzchnia dorzecza 510 km kwadratowych. Wspomniane obni?enie wy??obi?y pod koniec epoki plejstoce?skiej sp?ywaj?ce t?dy ku zachodowi wody topniej?cego lodowca. W pó?niejszych okresach, po utworzeniu si? pod Strzebielinem progu przedzielaj?cego w poprzek pradolin?, rzeka Reda skierowa?a si? ku wschodowi, podczas gdy p?yn?ce w zachodniej cz??ci pradoliny wody rzeki ?eby zachowa?y kierunek biegu strumienia polodowcowego.
Wysoki stan czysto?ci wód rzeki Redy stwarza warunki do ?ycia w niej wielu gatunkom ryb, a w tym szczególnie pstr?gom potokowym, trociom w?drownym, lipieniom. Wzd?u? brzegów rzeki wyst?puj? stanowiska ciekawych zaro?li halofilnego arcydzi?gla nadbrze?nego, osi?gaj?cego wysoko?? 2m oraz pó?halofilnych szuwar z sitowcem nadmorskim.
Rzeka Reda ma ustrój deszczowo-oceaniczny, dlatego te? cechuj? j? do?? wysokie stany wód zim? i wczesn? wiosn?, powoduj?ce wylewy. Szeroko?? rzeki na poziomie zwierciad?a wody, przy ?rednim stanie, w ?rodkowym odcinku jej biegu, wynosi 10-12m. Na wschód od miasta Redy rzeka skanalizowanym korytem, ko?czy swój bieg i wpada do Zatoki Puckiej mi?dzy Rew? a Os?oninem. Dawniej by?a ona wykorzystywana do celów transportowych, a obecnie s?u?y rekreacji (sp?ywy kajakowe).
W Redzie znajduje si? aleja starych lip, b?d?cych zabytkami przyrody. Po pó?nocno-zachodnim obrze?u miasta przebiega niebieski szlak turystyczny (kraw?dzi? K?py Puckiej -trasa Wejherowo-Mrzezino-Puck, d?. 32km), a na zachodnim -czerwony szlak "wejherowski" (trasa: Sopot-Kamienny Potok-Piekie?ko-Wejherowo, d?. 51km) i czarny szlak "Zagórskiej Strugi" (trasa: Gdynia Wzgórze ?wi?tego Maksymiliana-Piekie?ko-Wejherowo, d?. 52km).
Miasto korzysta z uj?? wód plejstoce?skich i trzeciorz?dowych. Powietrze w mie?cie zaliczane jest do najczystszych w Polsce pó?nocnej.
-----------------------------------------------------------------
Informacje zebra?: mgr Marek Labuda
|
